Çoğu anne
babanın da yakınen bildiği gibi, tuvalet eğitimi çocuk
gelişiminin önemli aşamalarından biridir, en azından, alt bezi
değiştirmenin sona ermesidir.
Peki ama, tuvalet eğitiminin ne kadar süreceği konusunda
bilgimiz var mı? Kimi çocuklar için sadece bir kaç gün.
Bazıları için ise bir kaç ay! Amacımız sizi tuvalet eğitiminin
aşamaları konusunda aydınlatarak işinizi bir ölçüde
kolaylaştırmak.
A. Çocuğunuz hazır mı?
Genellikle anne-babalar iki buçuk yaşına geldi mi, bu iş için
bebeklerinin hazır olduğunu düşünürler.
Oysa işin aslı bazen böyle olmayabilir. Çocuğunuzun tuvalet ve
banyodaki tavırlarını gözleyin, başkalarını taklit ediyor mu?
Sakın onu zamanından önce, o bu işe hazır olmadan zorlamayın
B. Doğru ve uygun malzemeyi satın alın
Çocuğunuzun boyuna uygun lazımlık yada klozete uygulanabilir
oturma yeri alın. En önemli özellik, çocuğun otururken
ayaklarının yere değmesidir. Bu durumda barsak hareketleri
başlayınca, yerden destek alabilecektir. Bu konuda resimli bir
kitap çok işinize yarayabilir.
C. Bir rutin oluşturun
Çocuğunuzu, günde bir kez giyinik olarak lazımlığa oturtun.
Bu, kahvaltıdan sonra, banyodan önce yada barsak
hareketlerinin başladığı herhangi bir zaman olabilir. Burda
amacımız, bebeğin, lazımlığa alışması, onu günlük rutinin bir
parçası olarak görmeye başlamasıdır. Oturmak istemezse,
bırakın. Sakın onu zorla lazımlığa oturtmaya çalışmayın. Hele
korkmuşsa, sakın sakın zorlamayın! Bu durumda, lazımlığı bir
kaç haftalığına bir kenara koyun, ardından tekrar deneyin.
Oturursa iyi, ama ona neden oraya oturması gerektiğini
anlatmaya çalışmayın! Unutmayın, sadece onu lazımlığa
alıştırıyorsunuz ve bu iş için en uygun yer neresiyse oraya
gidin; oyun odası en uygun yer olabilir!
D. Bezi çıkarın
Onu lazımlığa bezini çıkartarak oturtun. Yine başlangıçta
alıştırmak amacıyla! Bu aşamada bir takım açıklamalar yararlı
olabilir; anne-babanın, varsa-diğer kardeşlerin ve herkesin bu
işi yaptığını ona anlatın. Soyunup tuvalete girmenin erişkince
bir davranış olduğunu anlatmaya çalışın ona. Bu davranış işe
yarar ve etki gösterirse iyi. Olumsuzluk durumunda unutmayın,
zorlama yok. Hazır olana ve kendi kendine tuvalete oturmaya
ilgi gösterene kadar bekleyin!
E. Süreci açıklayın
Çocuğa barsak hareketlerinin nereye gideceğini anlatın. Bezine
kaka yaptığı zaman, onu lazımlığa oturtun, bezi onun gözü
önünde lazımlık içine boşaltın. Bu durum, onun oturma ve kaka
üretme arasındaki ilişkiyi anlamasına yardım edecektir.
Lazımlığı tuvalete döktükten sonra sifonu ona çektirin
–korkuyorsa yapmayın- kakanın nereye gittiğini görsün. Kakadan
sonra giyinmeyi ve ellerini yıkamayı öğretin.
F. Bağımsızca hareket etmeye teşvik edin
Sıkıştığı zaman lazımlığı kullanması konusunda ona cesaret
verin. Ne zaman isterse sizden yardım göreceği konusunda da
emin olmasını sağlayın. Ara ara bezini çıkararak kilotla
dolaşmasına izin verin. Bu sırada lazımlık gözönünde olsun,
ona ne zaman isterse oturabileceğini söyleyin ve bunu sık sık
hatırlatın.
G. Alt bezinden kilota geçin
Eğitim bu aşamaya gelince, kalın bir kumaştan yapılmış yada
tek kullanımlık kilotlar giydirin. Bezden olanlar genellikle
çocuğun çişini farketmesi nedeniyle daha çok işe yarar. Tek
kullanımlık olanları dışarı çıkarken kullanın. Önce bir kaç
saatle başlayın. Geceleri alt bezine devam edin. Yavaş yavaş
büyük çocuk kilotuna geçme vakti geliyor.
H. Geri dönüşlere hoşgörüyle yaklaşın
Her çocuk tuvalet eğitimi sürecinde ara ara altına
kaçıracaktır. Ona kızmayın, cezalandırmayın. Kaslarını
kullanmayı öğrenirken bu durum olağandır ve biraz zaman
alabilir. Bir kaza durumunda altını temizlerken, bir dahaki
sefere lazımlığı kullanmasını ona hatırlatın.
I. Gece eğitimine başlayın
Gündüz sorunu tamamen çözülse bile, gece kontrolü aylar, bazen
yıllar sonraya kalabilir. Hemen alt bezini atmaya kalkmayın.
Bez bağlamanıza itiraz ediyorsa, çarşafın altına naylon bir
örtü sermeniz temizliği kolaylaştıracaktır. Bu yaşta vücudu
tuvalete gitmak için uyanmak için gereken olgunluğa henüz
ulaşmamıştır.
Bu aşamada, akşamları sıvı alımını azaltmanız, kuru gecelerin
sayısını artıracaktır. Gece çişi gelir ve uyanırsa, size
seslenebileceğini ona hatırlatın. Lazımlığını yatağının hemen
yanına koymanız da yararlı olabilir.
J. İşte bu kadar
İnanın tüm bunlar çocuğunuz hazır olunca gerçekleşecektir.
Hazır olana kadar beklemeniz, hem onun, hem de sizin işinizi
kolaylaştıracaktır. Bir sonraki bebeğe kadar artık rahatsınız