Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir
hastalıktir.
HBV nasıl yayılır?
Hepatit B, hepatit B'li kişilerin kan veya vücut sıvıları
yoluyla bulaşır. HBV visürü en yoğun olarak kanda ve
yaralardaki sıvılarda bulunur. Yine vajinal sıvıda ve spermde
de HBV virüsü orta yoğunlukta bulunur. HBV hava yolu, yiyecek
veya su ile bulaşmaz.
HBV'nin esas bulaşma yolları arasında cinsel ilişki ile,
doğumda hepatit B'li anneden bebeğine ve ilaç bağımlıları
arasında bulaşma bulunmaktadır.
Doğum sırasında hepatit B taşıyan annenin kan ve vücut
sıvıları ile temas eden bebeğe hastalık bulaşmaktadır. HBV
emzirme ile bulaşmamaktadır.
Çocuklukta hepatit B'nin bulaşması mümkündür. Erken çocukluk
dönemindeki Hepatit B evde kronik taşıyıcı bulunması durumunda
bulaşabilmektedir. Kreş ve okullarda da bulaşma
olmaktadır. Erken çocukluk dönemindeki bulaşma hepatit B'li
kişilerin kan ve vücut sıvıları yoluyla (örneğin herhangi bir
yaralanma durumunda veya ciltte bir yara olması durumunda)
temas ile oluşur. HBV ısırık yoluyla, yiyeceklerin ağızda
çiğnenerek bebeklere verilmesiyle ve hepatit B virüsünü
taşıyan kişilerin özel eşyalarının ortak kullanılmasıyla
(jilet, diş fırçası gibi) bulaşır.Hepatit B virüsü vücut
dışında en az 7 gün boyunca canlılığını devam ettirir ve
görüntüde kan olmasa bile virüs bulaştığı nesnelerin üzerinde
canlılığını sürdürür.
Hepatit B'nin bulaşma riski, HIV virüsünün bulaşma riskinden
50-100 kat daha fazladır. Hepatit B bulasan kişilerin yaklaşık
yarısına yakınında yukarıda sayılan bulaşma yollarından birisi
bulunmamaktadır ve hepatit B'nin nasıl bulaştığı tespit
edilememektedir.
Hepatit B virüsü bulaştıktan ne kadar süre sonra belirtileri
ortaya çıkar?
Hepatit B'nin kuluçka dönemi 6 hafta ile 6 ay arasında
değişmektedir.
Hepatit B'nin belirtileri nelerdir?
Hepatit B geçiren erişkinlerin en az %50'sinde belirti
görülmez. Hepatit B geçiren 5 yasin altındaki çocuklar nadiren
belirti gösterirler. Hepatit geçirmekte olan kişilerde
bulantı, iştahsızlık, yorgunluk, kas, eklem veya mide ağrısı,
ateş, ishal veya kusma, başağrısı, koyu renk idrar, açık
renkli dışkı ve ciltte ve gözlerin beyaz kısmında sarımsı renk
görülebilir.
Hepatiti B çok ciddi bir hastalıktır. Akut hepatit bulguları
olan bir kişi genellikle oldukça hasta hisseder ve hastaneye
yatırılması gerekebilir. Her yıl yaklaşık 200-300 Amerikalı
ağır hepatit B hastalığı nedeniyle hayatini kaybetmektedir.
Erişkinlerin %90-95'i hastalıktan sonra iyileşirler ancak
yorgunluk ve genel durumun zayıflığı aylarca devam edebilir.Ek
olarak hepatit B ile enfekte olan küçük bebeklerin %90'i,
çocukların %30-60'i ve erişkinlerin %5'i hepatit B
enfeksiyonunu yenemez ve virüsü vücutlarından
uzaklaştıramazlar. Bu kişilerde hepatit B enfeksiyonu kronik
olarak devam eder ve taşıyıcı olarak adlandırılırlar.
Kronik hepatit B enfeksiyonu geçirenlerin yaklasik %15-25'inde
sonuçta ciddi karaciger hastaligi gelisir.Kronik hepatit B
hastaligi hepatit B'ye bagli kronik hastalik, siroz, karaciger
yetmezligi ve karaciger kanseri gibi hastaliklardan ve
ölümlerden sorumludur. Kisiler genç yasta hepatit B'ye
yakalanirlarsa bu tarz bir karaciger hastaligi genellikle orta
yasa kadar ortaya çikmaz.
Kronik hepatit B enfeksiyonu dünyada ne kadar ciddi bir
problemdir?
Amerika'da her yil hepatit B'ye bagli olusan siroz nedeniyle
3000-4000 kisi, hepatit B'ye bagli olarak olusan karaciger
kanserine bagli olarak ise 1000-1500 kisi hayatini
kaybetmektedir.Kronik hepatit B enfeksiyonu sonucunda olusan
hastaliklar tüm dünyada büyük bir problemdir. Tüm dünyada
yaklasik 350 milyon kisi kronik hepatit B hastasidir ve her
yil bu kisilerin 500.000-750.000'i karaciger yetmezligi veya
karaciger kanseri nedeniyle hayatini kaybetmektedir.
Hepatit B enfeksiyonunuz olup olmadigini nasil anlarsiniz?
Hepatit B tanisi kesin olarak sadece kan testi ile konabilir.
Kan testi kisinin hepatit B enfeksiyonunun yeni mi yoksa eski
mi oldugunu da gösterir. Test eger kisinin geçmiste enfekte
oldugunu (eski bir enfeksiyon) gösteriyorsa, ayni zamanda bu
hastaliga karsi koruyucu antikorlar gelistirip
gelistirmedigini (hastaligi yenip bagisiklik cevabi olusturup
olusturmadigini) veya vücutlarinda virüsü hala tasiyip
tasimadiklarini ve kronik enfeksiyonlari olup olmadigini
gösterir.
Hepatit B'nin tedavisi var midir?
Akut hepatit B hastaliginin tedavisi yoktur. Kronik hepatit B
enfeksiyonunda kullanilabilen ve faydali olabilen üç tedavi
yöntemi (interferon, lamivudine, ve adefovir) vardir. Ancak bu
tedavi yöntemleri herkese uygulanamamaktadir.
Hepatit B geçiren bir kisi ne kadar süreyle hastaligi
bulastirabilir?
Akut veya kronik hepatit B geçirmekte olan bir kisi kaninda
hepatit B virüsü bulundugu sürece hastaligi bulastirabilir.
Bir kisinin kaninda virüs bulunup bulunmadigi ise sadece kan
testi ile anlasilabilir.
Hepatit B virüsünü tasidiklarini bilen kisiler virüsü
baskalarina bulastirmamak için çok dikkatli olmalidirlar. Bu
kisilerin aileleri, ayni evde yasayan kisiler ve cinsel
partnerleri mutlaka hepatit B'Ye karsi asilanmalidirlar.
Hepatit B virüsünü tasiyan kisiler kan vermemeli, dis firçasi,
jilet ve diger kisisel bakim ürünlerini baskalari ile
paylasmamalidirlar. Hepatit B virüsünü vücutlarinda tasiyan
anneler ve diger kisiler bebeklere agizlarinda çignedikleri
yiyecekleri vermemelidirler.
Hepatit B hapsirma, sarilma, öksürme, yiyecek ve su, çatal,
biçak, tabak veya bardak vs paylasimi ile bulasmaz. Kronik
hepatit B enfeksiyonu olan kisiler isten, okuldan, kresten
uzak kalmak zorunda degildirler.
Hepatit B virüsü ile karsilasirsaniz ne yapmalisiniz?
Hemen doktorunuza ulasiniz. Eger hepatit B asisi yaptirmamis
bir kisi hepatit B virüsünü tasiyan bir kisinin kan veya diger
vücut sivilari ile temas ederse, en kisa zamanda hepatit B
asisinin ilk dozunu ve hepatit B immünglobulini (hepatit B
virüsüne karsi koruyucu antikorlar içeren kan ürünü) almalidir.
Bu ilk uygulamayi takiben diger hepatit B asisi dozlarini da
tamamlamalidir.
Hepatit B birden fazla kez geçirilebilir mi?
Hayir. Eger akut hepatit B enfeksiyonu geçirdiyseniz ve
kaninizda hepatit B virüsüne karsi koruyucu antikorlar
olustuysa bu sizin hastaliga karsi bagisiklik kazanmis
oldugunuzu gösterir ve tekrar hepatit B enfeksiyonu
geçirmenizi engeller.
Hepatit B'nin hepatit A ve C'den farki nedir?
Hepatit A, B ve C hastaliklarinin üçü de karacigere saldiran
ve hasar veren virüsler tarafindan meydana gelmektedir.
Hepatit A hastaligi geçiren kisilerin diskisi ile yaydigi
hepatit A virüsünün bulastigi yiyecek ve içeceklerin agiz
yoluyla alinmasi ile bulasir. Daha az siklikla olmak üzere
hasta olan kisi ile yakin temas (cinsel iliski, ayni evde
yasamak) ile de bulasabilmektedir.
Hepatit C, hepatit B'nin bulasma sekline benzer yollarla (kan
ve vücut sivilari yoluyla) yayilir. Hepatit A kroniklesmezken,
hepatit C hayat boyu sürebilecek karaciger problemine yol
açar.
Hepatit A ve B için asi olmasina ragmen hepatit C için yoktur.
Bu hastaliklardan birisini geçirmis olmak diger ikisine karsi
korunma saglamaz.