Anne Sütünün Yararları:
Anne sütü, bir bebek için en ideal besindir. Anne sütünün
avantajları şu şekilde özetlenebilir: Doğaldır, gerekli
maddeleri yeterli miktarda içerir, hastalıklara karşı
koruyucudur, hazırlaması kolaydır, pratiktir ve ekonomiktir.
Anne sütüyle beslenen bebekler daha sağlıklı
gelişirler,hastalıklara karşı direçleri daha fazladır, allerji,
ishal ve kabızlık gibi olaylar daha az görülür. Ayrıca bu
bebekler daha zekidirler. Emzirme rahmin küçülmesini
hızlandırır. Belki de en önemlisi, emzirme anne ile bebek
arasında kuvvetli bir duygusal bağın oluşmasını
sağlar.Emzirirken bebeğinize sadece sütünüzün değil,sevginizin
de aktığını hissedersiniz.
Emzirmeye Ne Zaman Başlanmalı? Özellikle ilk emzirmenin anne
sütü ile olması çok önemlidir.Bebekler doğumdan sonra açlığa
birkaç saat tahammüllü olmakla birlikte,ilk emzirme yarım ila
bir saat içinde gerçekleştirilmelidir. Zira, anne sütündeki
bazı maddeler, bebeği mikroplara karşı korur. Doğumdan hemen
sonra bebeğe şekerli su,mama ya da soda gibi gıdalar vermek
sakıncalıdır. . Eğer engel bir durum yoksa, bebeğinizi en az 6
ay anne sütü ile emzirin
Anne Sütünün Özellikleri: Doğumdan sonraki 3-4 gün boyunca
gelen sarımsı ve kıvamlı süte ağız (kolostrum) denir.Bu süt,
bebeği enfeksiyonlara karşı koruyucu özelliği olan antikor
denilen doğal aşı maddelerini içerdiği için çok değerlidir ve
ziyan etmeden bebeğe verilmelidir.Daha sonraki günlerde normal
süt salgılanmaya başlar.
Her öğünde bebeğin emmesiyle önce ön süt denen sulu kıvamlı
süt gelir.Yüksek oranda protein,laktoz (süt şekeri) ve su
içerir.Bebek ihtiyaç duyduğu tüm suyu buradan karşılar. Anne
sütüyle beslenen bebekler tüm su ihtiyacını sütten karşıladığı
için en sıcak havalarda bile su vermeye gerek yoktur. Memedeki
ön sütün ardından son süt salgılanmaya başlar.Son süt daha çok
yağ içerdiği için açık renklidir.Sütün farklı özelliği
nedeniyle emzirmeye bebek tamamen doyuncaya veya o memedeki
süt bitinceye kadar devam edilmelidir.
İlk günlerde anne sütü az gelebilir,gebelik hormonlarının
yüksek seviyede olmasına bağlıdır ve normaldir,moralinizi
bozmayın.Daha sonraki günlerde bol miktarda sütünüz
gelecektir.Meme dokusu süt üretimini bebeğinin ihtiyacına göre
ayarlar. Bebek emdikçe, onun ihtiyaçlarına paralel olarak, süt
miktarı artar.
Emzirme Sıklığı ve Süresi: Bebeğiniz her istediğinde onu
emzirmelisiniz. İlk birkaç gün bebeğiniz emme konusunda
isteksiz davranabilir. Bu dönemlerde bebeğiniz uyuyor olsa
bile, mutlaka en geç 2.5-3 saatte bir bebeğinizi emzirmeye
çalışın. İlk zamanlarda bebeğinizin mide hacmi küçük olduğu
için (yaklaşık 35-50 ml = yarım fincan kadar), çabuk doyar ama
çabuk acıkır. İleri günlerde, mide hacmi büyüdükçe, acıkma ve
dolayısıyla emzirme aralığı da uzayacaktır. İkinci ayın
sonunda artık bebeğiniz 4-5 saatte bir acıkacaktır.
Emzirme Tekniği: Bebeğinizi farklı pozisyonlarda
emzirebilirsiniz. İlk birkaç gün yatar vaziyette, bebeğinizi
size paralel bir şekilde yanınıza yatırarak emzirebilirsiniz.
Daha sonraki dönemlerde oturarak emzirmek size daha rahat
gelecektir.Değişik pozisyonlarda emzirmek memenin farklı
bölgelerindeki sütün akmasını kolaylaştırır.
İlk zamanlarda siz ve bebeğiniz emzirme konusunda acemilikler
yaşayabilirsiniz ve bu canınızı sıkabilir.Bu konuda kendinize
güvenin,zira pekçok kadın başta aynı sıkıntıları
yaşamaktadır.Siz ve bebeğiniz birbirinizi tanıdıkça emzirme
seansları daha keyif verici olacaktır.
Emzirmeye başlamadan önce ellerinizi yıkayın. Rahat ve
sırtınızı destekleyen bir koltuğa oturun. Kucağınıza yumuşak
bir yastık koyup, bebeğinizi üzerine yatırın. Emzirdiğiniz
taraftaki kolunuzla bebeğinizi başından ve sırtından
destekleyin. Diğer elinizle meme başını bebeğinize verin.Eğer
bebeğiniz emmeye pek istekli görünmüyorsa,meme başını
bebeğinizin yanaklarına ya da çenesine dokundurarak emme
refleksini uyarabilirsiniz. Bebeğiniz emerken, siz de memenize
parmaklarınızla hafif baskı yaparak süt akışını
kolaylaştırabilirsiniz.Baş parmağınızla memeyi üstten
tutarken,diğer dört parmağınızla alttan destekleyin.Meme
başını makas tarzında işaret ve orta parmağınız arasına
almaktan kaçının,çünkü bu pozisyonda süt rahat akamaz. Emme
esnasında, bebeğinizin meme başını (areola denen kahverenkli
kısmı) iyi kavramasını sağlayın.Eğer bebeğiniz sadece meme
başını tutuyorsa,süt akışı tam olmaz ve bebeğiniz doymadığı
için huzursuzlanır ve bir süre sonra emmeyi
reddedebilir.Ayrıca kısa sürede meme başı çatlakları
kaçınılmazdır.Bebeğinizi emme esnasında gözleyin; ağzı tam
açık, areola büyük oranda bebeğin ağzı ile kapanmış ve bebeğin
alt dudağı dışa doğru dönükse emzirmeyi doğru yapıyorsunuz
demektir.Ama bebeğin dudakları büzüşmüş şekilde ise ve areola
görünüyorsa doğru kavramayı sağlayın. Emzirme esmasında
bebeğinizin gözlerine bakmayı ve onunla konuşmayı da ihmal
etmeyin.
Bebeğiniz memeyi tamamen bırakana dek emzirmeye devam
edin.Eğer o memedeki sütünüz bitmiş ve bebeğiniz halen emmek
istiyorsa diğer memeye geçin.Genelde bebekler ilk emdikleri
memeden ihtiyaçlarının %90'ını karşılarlar.Diğer memeyi ise
tamamen boşaltamadıkları için bir sonraki emzirmede öncelik
son emzirilen memenin olmalıdır.
Emzirme bitiminde bebeğinizi omzunuza veya dizinize
yatırarak,sırtına yapacağınız masajla veya küçük küçük vurarak
gazını çıkartın.Bu esnada bir miktar sütü geri
çıkartabilir,elbiselerinizi koruyun J .
Eğer meme başı çökükse, moralinizi bozmayın, bu birkaç gün
içinde düzelecektir. Bebeğin emebilmesi için mutlaka meme
başına ihtiyacı yoktur,önemli olan bebeğin memeyi
kavramasıdır,meme başını değil.Zorlanıyorsanız,emzirme
esnasında yapay meme başlarını kullanabilirsiniz.
Bebeğinizi doyuncaya kadar veya o meme tamamen boşalıncaya
kadar emzirmeye devam edin. Ama boşalan memeyi emmesine veya
emme esnasında uyuyakalmasına izin vermeyin. Zira meme başının
uzun süre bebeğin tükrüğü ile karşı karşıya kalması, meme
başında çatlak,yara ve enfeksiyonlara neden olur. Böyle
durumlarda, bebeğiniz doymuşsa parmağınızı bebeğinizin
dudakların yanından ağzına sokarak, memeden ayırın. Emzirme
bittikten sonra, meme başını günde birkaç kez temiz bir su ile
silin (sabun ya da karbonatlı su kullanmayın) ve kuruduktan
sonra size reçete edilen kremi sürün.Dilerseniz emzirme
bitiminde meme ucundaki sütü,meme başına yayarak
kapayabilirsiniz. Sütyeninizin içine, süt sızıntısını önlemek
için, meme tamponu koyun. Ayrıca göğüslerinizi günde 5-10
dakika havalandırın ve mümkünse güneş ışığı gördürün.
Bebeğinizin yanlış pozisyonlarda emzirilmesi meme başı
çatlaklarına yol açacağı için,bu durumda emzirme teknik ve
pozisyonlarınızı yeniden gözden geçirin.
Emzirne konusunda karşılaşacağınız problemler karşısında asla
pes edip,emzirmekten vazgeçmeyin.Kendinize güvenin ve bu işi
yapabileceğinize inanın.
Sütün Sağılması ve Saklanması: Sütünüzün fazla olduğu
zamanlarda veya çalışıyorsanız, sizin evde olmadığınız
zamanlarda bebeğinize verilmek üzere sütünüzü
sağıp,buzdolabında muhafaza edebilirsiniz.Sağma esnasında
(sütü daha sonra kullanacaksanız) lastik pompaları
kullanmayın,zira bunlar hijyenik olmayıp,mikrop
barındırabilirler.Onun yerine sütünüzü bir bardak içine direkt
olarak sağabilirsiniz ya da sağma pompalarını
kullanabilirsiniz.Anne sütü tazeliğini buzdolabında 24 saat,buzlukda
1 ay ve derin dondurucuda 6 ay korur.
Sütünüzün Yeterliliğini Nasıl Anlarsınız?: Bunu anlamanın
pratikte iki yolu vardır:Bebeğinizin kilo alışı ve idrar
sıklığı. Eğer bebeğiniz normal kilo artışını gösteriyorsa
(ayda en az 600-700 gr) sütünüz yeterli demektir.Diğer
yöntemde ise,bebeğiniz günde 8-12 kez idrarını yapıyorsa bu
yeterli emdiğini, 4-6'nın altında ise yeterli olmadığını ifade
eder.